Europejski Sojusz Zdrowia Publicznego (EPHA) poinformował, że większość miast w Polsce powinna w odpowiedzi na rosnący poziom zanieczyszczenia powietrza ograniczyć ruch samochodowy.
Stanowisko jest przygotowane w oparciu o szeroko zakrojone nowe badanie na temat środków redukcji zanieczyszczeń transportowych w miastach.
Zobacz także:
Takie działania przyniosą ogromne oszczędności w związku z ograniczeniem kosztów zdrowotnych.
Eliminowanie wysokoemisyjnych pojazdów może ograniczyć szkodliwe zanieczyszczenie pyłem zawieszonym (PM) i tlenkiem azotu (NOx) w miastach powyżej miliona mieszkańców odpowiednio nawet o 23 i 36 proc., prowadząc tym samym do oszczędności nawet ok. 130 mln euro rocznie w ramach zdrowotnych kosztów i innych – wynika z nowego badania wykonanego dla EPHA przez CE Delft.
Naukowcy przyjrzeli się 28 rodzajom środków stosowanych w politykach miejskich wprowadzonych obecnie w wielu miastach na całym świecie, od bezemisyjnych autobusów publicznych po udostępnianie e-hulajnóg, aby ocenić ich wpływ na zmniejszenie PM i NOx w ruchu miejskim.
Według Europejskiej Agencji Środowiska zanieczyszczenie powietrza jest główną przyczyną przedwczesnych zgonów spowodowanych czynnikami środowiskowymi, a miasta ucierpiały najbardziej. WHO twierdzi, że zanieczyszczenie powietrza powoduje choroby, które są powiązane z wyższymi wskaźnikami śmiertelności Covid-19. Ograniczenia pandemiczne nałożone od marca 2020 roku szybko oczyściły powietrze.
Niestety zanieczyszczenie powraca i w niektórych miastach jest teraz gorzej niż przed pandemią. Polska łamie unijne przepisy dotyczące jakości powietrza od 2011 r. Jednocześnie do rządów krajowych ma trafić kwota 672 miliardów euro z unijnego funduszu odbudowy po pandemii, z czego jedna trzecia jest przeznaczona na ekologiczne inwestycje, w tym w obszarze transportu.
Restrykcyjne działania wobec zanieczyszczających pojazdów w miastach takich jak Mediolan, Londyn, Kraków i Ateny miały najlepsze skutki, ograniczając zanieczyszczenie PM i NOx z ruchu samochodowego odpowiednio nawet o 23 i 36 proc., zmniejszając zdrowotne i inne koszty w najbardziej zaludnionych miastach do około 130 milionów euro rocznie. Obciążanie płatnościami wjazdu pojazdów do miast takich jak Londyn, Sztokholm, Göteborg i Mediolan obniżyło PM nawet o 17 proc., a NOx do 12 proc., oszczędzając szacunkowo 95 mln euro w zakresie kosztów społecznych.
Aby działały dobrze, oba rodzaje programów muszą być znacznej wielkości i dobrze nadzorowane. Kamery do skanowania pojazdów i inna infrastruktura sprawiają, że konfiguracja obu systemów jest kosztowna, ale opłaty szybko pokrywają te koszty. Inwestowanie opłat za zanieczyszczenie w bardziej aktywny transport i przestrzeń publiczną poprawia dobrostan i dodatkowo obniża społeczne koszty.
Z drugiej strony zmiana kosztu i dostępności parkingów miejskich jest tania, a ponieważ na zakup pojazdu duży wpływ ma dostępność miejsc parkingowych, narzędzie to jest skuteczne. Naukowcy odkryli, że w nielicznych przypadkach zostało ono użyte celowo do zmniejszenia zanieczyszczenia, osiągając w ten sposób 5-10 proc. redukcji. Rezerwowanie przestrzeni dla rowerzystów i spacerów jest kosztowne, zwłaszcza w gęstych miastach, w porównaniu z niewielkimi korzyściami.
Z kolei według naukowców CE Delft finansowane ze środków publicznych komercyjnych systemów wspólnego korzystania z samochodów, takich jak te w Paryżu, Amsterdamie i Kolonii, w niewielkim stopniu przyczyniło się do zmniejszenia zanieczyszczenia, a w ogóle mają one sens tylko w największych miastach. Mogą również konkurować z transportem publicznym i zwiększać zanieczyszczenie, jeśli używane wspólnie pojazdy są stare.
– Zanieczyszczenie znacznie pogorszyło pandemię, teraz jest to jasne. Wielu z naszych cenionych przyjaciół, krewnych lub współpracowników ma trudności z oddychaniem i pozostają chorzy przez tygodnie lub miesiące. Brudna chmura wisi nad miastami od wielu dziesięcioleci, powodując astmę, choroby serca lub raka płuc. Walcząc z Covid-19 poprzez szczepionki, musimy walczyć z tą chmurą chorób. Ochrona zdrowia ludzi to w istocie jedna zjednoczona walka, a zaniepokojeni obywatele powinni naciskać na prezydentów miast/ burmistrzów, aby odgrywali wiodącą rolę w tej walce. Teraz jest czas dla przywódców miast, aby chwycili obiema rękami tę część środków publicznych, która jest dedykowana na odbudowę z Covid-u, aby rzeczywiście zacząć “budować lepiej”, aby naprawdę poprawić zdrowie ludzi i ich środowiska – powiedział Sascha Marschang, pełniący obowiązki sekretarza generalnego EPHA.
– Społeczność medyczna winna zrozumieć, że zanieczyszczone powietrze wywołuje choroby oraz zaburzenia zdrowotne i, że nie jest to tylko problem dla ekspertów niemedycznych. Jeśli lekarze, pielęgniarki, położne i inni członkowie środowiska medycznego chcą kompleksowo wspierać swoich pacjentów, to ważne by rozpoznawali zniszczenia spowodowane złą jakością powietrza i podejmowali adekwatne działania z tym związane, wywierając nacisk na decydentów. Wszyscy musimy współdziałać na polu walki z zanieczyszczonym powietrzem – skomentował Piotr Popowski, przewodniczący PTPZ.
Prezydenci miast powinni przyjąć szereg środków odpowiednich dla swoich miast, podkreśla EPHA, ze skutecznymi opcjami, dostępnymi bez względu na poziom budżetu.
Dwie trzecie miast łamie normy czystego powietrza ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia, a najbardziej dotknięte są ubogie dzielnice. PM, NO₂ i O₃ powoduje, że prawie 50 000 Polaków umiera przedwcześnie, zgodnie z EOG. Badanie przeprowadzone w 2020 r. dla EPHA wykazało, że brudne powietrze kosztuje Polaków średnio 1632 euro rocznie, głównie w zakresie zdrowia, utraconych dni pracy i przedwczesnej śmierci.
Korzyści wynikające z redukcji zanieczyszczeń są większe w dużych miastach lub w Europie Środkowej i Wschodniej, gdzie zanieczyszczenie jest gorsze.
Zobacz więcej: Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki





![MITSUBISHI: GRANDIS DEBIUTUJE W SALONACH – CENY OD 120 500 ZŁ Astara, wyłączny importer Mitsubishi Motors w Polsce, wprowadziła do salonów pełną gamę […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/03/Mitsubishi-Grandis-1-65x65.jpg)
![OMODA: PRZEDSPRZEDAŻ MODELU 7 SUPER HYBRID WYSTARTOWAŁA Rozpoczęła się przedsprzedaż modelu OMODA 7 Super Hybrid na polskim rynku. Samochód […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/OMODA-7-Super-Hybrid-65x65.jpg)
![RETROMOBILE 2026: PEUGEOT ŚWIĘTUJE HISTORIĘ I POWRÓT GTi PEUGEOT wykorzystuje targi Rétromobile 2026 w Paryżu do podkreślenia historii i znaczenia […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/01/Retromobile-2026-PEUGEOT-GTi-65x65.jpg)
![RETROMOBILE 2026: 50 LAT KOLEKCJI BMW ART CAR Rétromobile Paris stanie się w 2026 roku jednym z kluczowych punktów globalnych […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/01/Retromobile-2026-BMW-65x65.jpg)
![LANCIA: TROFEO LANCIA POWRACA W 2026 ROKU Z NOWĄ KATEGORIĄ RALLY6 Trofeo Lancia wróci na odcinki specjalne w sezonie 2026, kontynuując oficjalny powrót […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/01/Trofeo-Lancia-65x65.jpg)
![LANCIA: POWRÓT DO WRC PODCZAS RALLYE MONTE-CARLO 2026 Lancia oficjalnie wraca do Rajdowych Mistrzostw Świata, debiutując w klasie WRC2 podczas […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/01/Lancia-Ypsilon-Rally2-HF-Integrale-65x65.jpg)
![ALPINE: SKŁADY ALPINE ENDURANCE TEAM NA SEZON FIA WEC 2026 Zespół Alpine Endurance Team zaprezentował składy kierowców na sezon 2026 FIA World […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/Alpine-Endurance-Team-65x65.jpg)
![DAKAR 2026: HISTORYCZNY TRIUMF DACII W NAJTRUDNIEJSZYM RAJDZIE ŚWIATA Zespół The Dacia Sandriders odniósł zwycięstwo w 48. edycji Rajdu Dakar, uznawanym […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/01/Dakar-2026-meta-65x65.jpg)
![FORMUŁA 1: SHELL I SCUDERIA FERRARI NADAL CHCĄ WYGRYWAĆ Shell i Scuderia Ferrari przedłużają partnerstwo. Ma ono zaowocować opracowaniem lepszych produktów, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2021/03/Shell-Ferrari1-65x65.jpg)
![FORMUŁA 1: OFICJALNE AUTA MERCEDESA Z NOWYM DESIGNEM Mercedes- AMG Official Safety Car to oficjalny samochód bezpieczeństwa, który obok samochodu […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2021/03/mercedes-f1-safety1-65x65.jpg)
![MAZDA: ODKRYWAJ PARKI DINOZAURÓW W POLSCE W RYTMIE SLOW Jesień to idealny czas, by zwolnić tempo, odłożyć telefony i wspólnie wyruszyć […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/11/Mazda-Slow-Road-65x65.jpg)
![MAZDA: „MIEJSCA MOCY“ – JESIENNA PODRÓŻ W RYTMIE SLOW PO POLSCE Jesień to świetny czas, by zwolnić i ruszyć w drogę w poszukiwaniu […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Mazda-slow-road-65x65.jpg)
![YAMAHA: TRACER 7 i TRACER 7 GT NA ROK 2026 ZE SKRZYNIĄ BIEGÓW Y-AMT Modele TRACER 7 i TRACER 7 GT marki Yamaha zawsze oferowały połączenie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Yamaha-TRACER-7-65x65.jpg)
![YAMAHA: PROMOCJA NA WYBRANE MOTOCYKLE I SKUTERY DO KOŃCA STYCZNIA To już ostatnie okazje Yamahy. Popularne modele można znaleźć w niższych cenach […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/01/Yamaha-promocja-65x65.jpg)
![BRACIA SZKOPEK INACZEJ NIŻ BRACIA KLICZKO ALE PO SWÓJ SUKCES Mistrzowie świata w boksie, Władymir i Witalij Kliczko obiecali kiedyś swojej mamie, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2018/05/szkoepk-naszym3-65x65.jpg)
![SMUTNY OKRES CZYLI NIGDY O WAS NIE ZAPOMNIMY Styczeń jest bardzo smutnym miesiącem dla polskich fanów rajdów samochodowych. I nie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2018/01/odeszli1-65x65.jpg)
![AMPERE: POROZUMIENIE Z BASQUEVOLT W SPRAWIE AKUMULATORÓW LITOWO-METALOWYCH Spółki Ampere oraz Basquevolt zawarły porozumienie dotyczące wspólnych prac rozwojowych nad technologią […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/Ampere-i-Basquevolt-65x65.jpg)
![HYUNDAI: DLACZEGO STARE MITY O AUTACH ELEKTRYCZNYCH NIE MAJĄ JUŻ SENSU Rozwój elektromobilności w ostatnich latach sprawił, że wiele obiegowych opinii na temat […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/12/Hyundai-mity-aut-elektrycznych-65x65.jpg)
![VOLKSWAGEN GROUP: EUROPEJSKI PROJEKT POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA NA DROGACH Grupa Volkswagen rozpoczyna europejski projekt, którego celem jest dalsza poprawa bezpieczeństwa ruchu […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/01/Volkswagen-Group-65x65.jpg)
![SKODA: PROGRAM „PRAWO DO JAZDY” DLA KIEROWCÓW WRACAJĄCYCH ZA KIEROWNICĘ Najpierw spokój, potem jazda – Skoda pomaga wrócić za kierownicę Powrót do […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/12/Skoda-Prawo-Do-Jazdy-65x65.jpg)
![FORD: ELEKTRYCZNY E-TRANSIT CUSTOM Z DWUSILNIKOWYM SYSTEMEM NAPĘDU AWD Ford Pro wprowadza do oferty elektrycznego E-Transita Custom nową wersję z napędem […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/Ford-E-Transit-Custom-AWD-65x65.jpg)
![VOLKSWAGEN: WYPRZEDAŻ SAMOCHODÓW DOSTAWCZYCH Z ROCZNIKA 2025 DO 23% TANIEJ Volkswagen Samochody Dostawcze prowadzi wyprzedaż modeli z rocznika 2025, obejmującą pełną gamę […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/Volkswagen-wyprzedaz-rocznika-2025-65x65.jpg)
![NOKIAN: OPONY HAKKAPELIITTA 01 Z AUTOMATYCZNIE AKTYWOWANYMI KOLCAMI Nowa opona zimowa Nokian Tyres Hakkapeliitta 01 wprowadza rozwiązanie, które automatycznie reaguje […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/03/Nokian-Hakkapeliitta-01-65x65.jpg)
![CONTINENTAL: TECHNOLOGIE OPON DLA AUTONOMICZNYCH POJAZDÓW NA TARGACH W HANOWERZE Continental AG otworzy konferencję techniczną podczas Tire Technology Expo prezentacją poświęconą technologiom […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/Tire-Expo-Continental-65x65.jpg)
![TOYOTA: GR COROLLA Z CIEKŁYM WODOREM I NOWĄ TECHNOLOGIĄ Toyota pracuje nad wykorzystaniem zjawiska nadprzewodnictwa w motoryzacji. Nowe rozwiązanie przetestowano w […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/03/Toyota-naped-wodorowy-65x65.jpg)
![AUDI: INTEGRACJA EASY PARK I RYD W SYSTEMIE MMI Audi rozszerza ofertę cyfrowych usług pokładowych o dwie nowe aplikacje wspierające codzienną […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/02/Audi-Application-Store-65x65.jpg)
![SKODA: HYBRYDY PLUG-IN ZACHOWAJĄ LIMIT 150 TYS. ZŁ Nowe limity amortyzacji od 2026 roku. Niskoemisyjne modele Skody dostępne w preferencyjnym […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Skoda-amortyzacja-podatki-65x65.jpg)
![MAZDA: NSA ODRZUCA SKARGĘ KIS – HYBRYDY Z TAŃSZĄ AKCYZĄ Mazda Motor Poland wygrała przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawę dotyczącą obniżonej akcyzy […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Mazda-NSA-65x65.jpg)
![SAMOCHÓD SPROWADZONY Z USA – CZY JEST SIĘ CZEGO BAĆ? O używanych samochodach sprowadzanych w ramach prywatnego importu do Polski z USA […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/02/carVertical-auto-z-USA-65x65.jpg)
![OPEL: PREMIERA SPORTOWYCH MODELI ASTRA GSe I ASTRA SPORTS TOURER GSe Sportowa przyszłość Opla jest elektryczna: hybrydy plug‑in Astra GSe i Astra Sports […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2023/02/Opel-Astra-GSe-i-Astra-Sports-Tourer-GSe-65x65.jpg)
![TEST: CHERY TIGGO 8 – PRZESTRONNY RODZINNY SUV, KTÓRY NIE NADWYRĘŻY PORTFELA Testowaliśmy Chery TIGGO 8 aby sprawdzić, jak duży SUV nowej na polskim […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/11/Chery-TIGGO-8-65x65.jpg)
![TEST: JEEP AVENGER CZYLI MAŁY AMERYKANIN W EUROPEJSKIM WYDANIU Jeep Avenger przebojem wszedł na Europejskie rynki. W październiku łączna sprzedaż przekroczyła […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/01/Jeep-Avenger-test-65x65.jpg)
