Europejski Sojusz Zdrowia Publicznego (EPHA) poinformował, że większość miast w Polsce powinna w odpowiedzi na rosnący poziom zanieczyszczenia powietrza ograniczyć ruch samochodowy.
Stanowisko jest przygotowane w oparciu o szeroko zakrojone nowe badanie na temat środków redukcji zanieczyszczeń transportowych w miastach.
Zobacz także:
Takie działania przyniosą ogromne oszczędności w związku z ograniczeniem kosztów zdrowotnych.
Eliminowanie wysokoemisyjnych pojazdów może ograniczyć szkodliwe zanieczyszczenie pyłem zawieszonym (PM) i tlenkiem azotu (NOx) w miastach powyżej miliona mieszkańców odpowiednio nawet o 23 i 36 proc., prowadząc tym samym do oszczędności nawet ok. 130 mln euro rocznie w ramach zdrowotnych kosztów i innych – wynika z nowego badania wykonanego dla EPHA przez CE Delft.
Naukowcy przyjrzeli się 28 rodzajom środków stosowanych w politykach miejskich wprowadzonych obecnie w wielu miastach na całym świecie, od bezemisyjnych autobusów publicznych po udostępnianie e-hulajnóg, aby ocenić ich wpływ na zmniejszenie PM i NOx w ruchu miejskim.
Według Europejskiej Agencji Środowiska zanieczyszczenie powietrza jest główną przyczyną przedwczesnych zgonów spowodowanych czynnikami środowiskowymi, a miasta ucierpiały najbardziej. WHO twierdzi, że zanieczyszczenie powietrza powoduje choroby, które są powiązane z wyższymi wskaźnikami śmiertelności Covid-19. Ograniczenia pandemiczne nałożone od marca 2020 roku szybko oczyściły powietrze.
Niestety zanieczyszczenie powraca i w niektórych miastach jest teraz gorzej niż przed pandemią. Polska łamie unijne przepisy dotyczące jakości powietrza od 2011 r. Jednocześnie do rządów krajowych ma trafić kwota 672 miliardów euro z unijnego funduszu odbudowy po pandemii, z czego jedna trzecia jest przeznaczona na ekologiczne inwestycje, w tym w obszarze transportu.
Restrykcyjne działania wobec zanieczyszczających pojazdów w miastach takich jak Mediolan, Londyn, Kraków i Ateny miały najlepsze skutki, ograniczając zanieczyszczenie PM i NOx z ruchu samochodowego odpowiednio nawet o 23 i 36 proc., zmniejszając zdrowotne i inne koszty w najbardziej zaludnionych miastach do około 130 milionów euro rocznie. Obciążanie płatnościami wjazdu pojazdów do miast takich jak Londyn, Sztokholm, Göteborg i Mediolan obniżyło PM nawet o 17 proc., a NOx do 12 proc., oszczędzając szacunkowo 95 mln euro w zakresie kosztów społecznych.
Aby działały dobrze, oba rodzaje programów muszą być znacznej wielkości i dobrze nadzorowane. Kamery do skanowania pojazdów i inna infrastruktura sprawiają, że konfiguracja obu systemów jest kosztowna, ale opłaty szybko pokrywają te koszty. Inwestowanie opłat za zanieczyszczenie w bardziej aktywny transport i przestrzeń publiczną poprawia dobrostan i dodatkowo obniża społeczne koszty.
Z drugiej strony zmiana kosztu i dostępności parkingów miejskich jest tania, a ponieważ na zakup pojazdu duży wpływ ma dostępność miejsc parkingowych, narzędzie to jest skuteczne. Naukowcy odkryli, że w nielicznych przypadkach zostało ono użyte celowo do zmniejszenia zanieczyszczenia, osiągając w ten sposób 5-10 proc. redukcji. Rezerwowanie przestrzeni dla rowerzystów i spacerów jest kosztowne, zwłaszcza w gęstych miastach, w porównaniu z niewielkimi korzyściami.
Z kolei według naukowców CE Delft finansowane ze środków publicznych komercyjnych systemów wspólnego korzystania z samochodów, takich jak te w Paryżu, Amsterdamie i Kolonii, w niewielkim stopniu przyczyniło się do zmniejszenia zanieczyszczenia, a w ogóle mają one sens tylko w największych miastach. Mogą również konkurować z transportem publicznym i zwiększać zanieczyszczenie, jeśli używane wspólnie pojazdy są stare.
– Zanieczyszczenie znacznie pogorszyło pandemię, teraz jest to jasne. Wielu z naszych cenionych przyjaciół, krewnych lub współpracowników ma trudności z oddychaniem i pozostają chorzy przez tygodnie lub miesiące. Brudna chmura wisi nad miastami od wielu dziesięcioleci, powodując astmę, choroby serca lub raka płuc. Walcząc z Covid-19 poprzez szczepionki, musimy walczyć z tą chmurą chorób. Ochrona zdrowia ludzi to w istocie jedna zjednoczona walka, a zaniepokojeni obywatele powinni naciskać na prezydentów miast/ burmistrzów, aby odgrywali wiodącą rolę w tej walce. Teraz jest czas dla przywódców miast, aby chwycili obiema rękami tę część środków publicznych, która jest dedykowana na odbudowę z Covid-u, aby rzeczywiście zacząć “budować lepiej”, aby naprawdę poprawić zdrowie ludzi i ich środowiska – powiedział Sascha Marschang, pełniący obowiązki sekretarza generalnego EPHA.
– Społeczność medyczna winna zrozumieć, że zanieczyszczone powietrze wywołuje choroby oraz zaburzenia zdrowotne i, że nie jest to tylko problem dla ekspertów niemedycznych. Jeśli lekarze, pielęgniarki, położne i inni członkowie środowiska medycznego chcą kompleksowo wspierać swoich pacjentów, to ważne by rozpoznawali zniszczenia spowodowane złą jakością powietrza i podejmowali adekwatne działania z tym związane, wywierając nacisk na decydentów. Wszyscy musimy współdziałać na polu walki z zanieczyszczonym powietrzem – skomentował Piotr Popowski, przewodniczący PTPZ.
Prezydenci miast powinni przyjąć szereg środków odpowiednich dla swoich miast, podkreśla EPHA, ze skutecznymi opcjami, dostępnymi bez względu na poziom budżetu.
Dwie trzecie miast łamie normy czystego powietrza ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia, a najbardziej dotknięte są ubogie dzielnice. PM, NO₂ i O₃ powoduje, że prawie 50 000 Polaków umiera przedwcześnie, zgodnie z EOG. Badanie przeprowadzone w 2020 r. dla EPHA wykazało, że brudne powietrze kosztuje Polaków średnio 1632 euro rocznie, głównie w zakresie zdrowia, utraconych dni pracy i przedwczesnej śmierci.
Korzyści wynikające z redukcji zanieczyszczeń są większe w dużych miastach lub w Europie Środkowej i Wschodniej, gdzie zanieczyszczenie jest gorsze.
Zobacz więcej: Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki





![BYD: DOLPHIN G DM-i WKRACZA DO EUROPEJSKIEGO SEGMENTU B BYD DOLPHIN G DM-i to nowy model chińskiego producenta, który ma wzmocnić […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/BYD-DOLPHIN-G-DM-i-65x65.jpg)
![LOTUS: EMIRA 420 SPORT TO NAJMOCNIEJSZA I NAJLŻEJSZA EMIRA W HISTORII Lotus zaprezentował nową Emirę 420 Sport, która została najmocniejszą, najlżejszą i najbardziej […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Lotus-Emira-420-Sport-65x65.jpg)
![POZNAŃ 2026: JAC POLSKA Z DWOMA PREMIERAMI I PONAD 1100 ZAMÓWIENIAMI JAC Polska zaprezentował podczas targów Motor Show Poznań 2026 jedno z największych […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Poznan-2026-JAC-65x65.jpg)
![PEKIN 2026: LEPAS L4 EV ZAPOWIADA GLOBALNĄ STRATEGIĘ MARKI Marka LEPAS zapowiada premierę modelu L4 EV podczas targów Auto China 2026 […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Lepas-65x65.jpg)
![RAJD NADWIŚLAŃSKI 2026: NOWA BAZA, ASFALTOWE TRASY I HISTORYCZNE RAJDÓWKI 10. Rajd Nadwiślański będzie drugą rundą KIQ Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski i […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Rajd-Nadwislanski-2026_01-1-65x65.jpg)
![RAJD NADWIŚLAŃSKI 2026: CZOŁÓWKA RSMP I HISTORYCZNE LEGENDY W PUŁAWACH I LUBLINIE Ponad 70 załóg pojawi się na trasach jubileuszowego 10. Rajdu Nadwiślańskiego, drugiej […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Rajd-Nadwislanski-2026-65x65.jpg)
![VOLKSWAGEN: POWRÓT NA NÜRBURGRING Z GOLFEM R 24H Volkswagen R potwierdził udział w 24-godzinnym wyścigu Nürburgring w 2027 roku. Projekt […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Volkswagen-Golf-R-24H-65x65.jpg)
![WEC: OSTATNI TEST PEUGEOTA 9X8 PRZED 24H LE MANS NA TORZE SPA Team Peugeot TotalEnergies przygotowuje się do kluczowego etapu sezonu FIA WEC. Wyścig […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/WEC-Peugeot-TotalEnergies-SPA-65x65.jpg)
![FORMUŁA 1: SHELL I SCUDERIA FERRARI NADAL CHCĄ WYGRYWAĆ Shell i Scuderia Ferrari przedłużają partnerstwo. Ma ono zaowocować opracowaniem lepszych produktów, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2021/03/Shell-Ferrari1-65x65.jpg)
![FORMUŁA 1: OFICJALNE AUTA MERCEDESA Z NOWYM DESIGNEM Mercedes- AMG Official Safety Car to oficjalny samochód bezpieczeństwa, który obok samochodu […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2021/03/mercedes-f1-safety1-65x65.jpg)
![SEAT: JAK IBIZA GTI I CORDOBA WRC STWORZYŁY LEONA FR Sportowe DNA marki SEAT nie zaczęło się od Leona FR. Hiszpański producent […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/SEAT-rajdy-65x65.jpg)
![VOLKSWAGEN: GOLF GTI I GENERACJI WRACA W FABRYCZNEJ FORMIE Volkswagen Polska zaprezentował w Warszawie wyjątkowy projekt odrestaurowanego Golfa GTI pierwszej generacji. […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Volkswagen-Golf-GTI-65x65.jpg)
![NISSAN: 13 LAT ROZWOJU LEAF-A OCZAMI PIONIERÓW ELEKTROMOBILNOŚCI Od pierwszych eksperymentów z ograniczonym zasięgiem po dalekodystansowe wyprawy przez najbardziej wymagające […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Nissan-LEAF-65x65.jpg)
![MAZDA: MAJÓWKA W STYLU SLOW ROAD BEZ PLANOWANIA I REZERWACJI Mazda zachęca do spontanicznych podróży samochodowych po Polsce w ramach projektu Slow […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Slow-Road-by-Mazda-65x65.jpg)
![YAMAHA: TRACER 7 i TRACER 7 GT NA ROK 2026 ZE SKRZYNIĄ BIEGÓW Y-AMT Modele TRACER 7 i TRACER 7 GT marki Yamaha zawsze oferowały połączenie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Yamaha-TRACER-7-65x65.jpg)
![YAMAHA: PROMOCJA NA WYBRANE MOTOCYKLE I SKUTERY DO KOŃCA STYCZNIA To już ostatnie okazje Yamahy. Popularne modele można znaleźć w niższych cenach […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/01/Yamaha-promocja-65x65.jpg)
![BRACIA SZKOPEK INACZEJ NIŻ BRACIA KLICZKO ALE PO SWÓJ SUKCES Mistrzowie świata w boksie, Władymir i Witalij Kliczko obiecali kiedyś swojej mamie, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2018/05/szkoepk-naszym3-65x65.jpg)
![SMUTNY OKRES CZYLI NIGDY O WAS NIE ZAPOMNIMY Styczeń jest bardzo smutnym miesiącem dla polskich fanów rajdów samochodowych. I nie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2018/01/odeszli1-65x65.jpg)
![VOLVO: TESLA SUPERCHARGER DOSTĘPNE W APLIKACJI VOLVO CARS Volvo Cars rozszerza możliwości ładowania swoich samochodów elektrycznych, integrując dostęp do sieci […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Volvo-Tesla-Supercharger-65x65.jpg)
![BMW: ENERGY MASTER TRAFI DO MODELU IX5 HYDROGEN OD 2028 ROKU Zakład BMW Group Plant Landshut rozpoczął przedseryjną produkcję modułu Energy Master, który […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/BMW-Energy-Master-65x65.jpg)
![VOLVO: NIEMAL 42 TYSIĄCE OSÓB ODWIEDZIŁO MIASTECZKA VOLVO FOR SAFETY Blisko 42 tysiące osób odwiedziło pierwsze trzy edycje Volvo For Safety w […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Volvo-For-Safety-65x65.jpg)
![MINI: NOWE STANDARDY BEZPIECZEŃSTWA W CAŁEJ GAMIE MODELI MINI podkreśla wysoki poziom bezpieczeństwa swoich modeli, czego potwierdzeniem są liczne pięciogwiazdkowe […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/MINI-bezpieczenstwo-65x65.jpg)
![VOLKSWAGEN: POLSKI KAMPER W NOWEJ ODSŁONIE. GRAND CALIFORNIA PODBIJA ŚWIATOWE RYNKI Volkswagen Samochody Dostawcze odświeżył model Grand California, największego kampera w swojej ofercie, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Volkswagen-Grand-California-65x65.jpg)
![CAMPER CARAVAN SHOW 2026: TOYOTA PROACE MAX TANUKI PRZEDPREMIEROWO W WARSZAWIE Toyota prezentuje przedpremierowo kampera PROACE MAX Tanuki podczas targów Camper Caravan Show […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Toyota-PROACE-MAX-Tanuki-65x65.jpg)
![CONTINENTAL: SPORTCONTACT 7 FORCE DLA NOWEGO BRABUSA BODO Continental zaprezentował nową oponę klasy ultra-ultra-high-performance – SportContact 7 Force, opracowaną specjalnie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Continental-SportContact-7-Force-Brabus-65x65.jpg)
![GOODYEAR: NOWA GENERACJA OPON CAŁOROCZNYCH VECTOR ALL SEASON 4 Goodyear wprowadza nową generację opony całorocznej, rozwijając segment w przeddzień jego 50-lecia. […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Goodyear-Vector-All-Season-4-65x65.jpg)
![VOLKSWAGEN: MQB EVO PRZYGOTOWANA NA HYBRYDY I NOWE SYSTEMY CYFROWE MQB evo to najnowsza generacja modułowej platformy Volkswagena, która stanie się podstawą […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Volkswagen-MQB-evo-65x65.jpg)
![CUPRA: LAUNCH CONTROL – JAK DZIAŁA TECHNOLOGIA INSPIROWANA MOTORSPORTEM Launch Control jeszcze niedawno pozostawał rozwiązaniem znanym głównie ze świata motorsportu. Dziś […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/CUPRA-Launch-Control-65x65.jpg)
![SKODA: HYBRYDY PLUG-IN ZACHOWAJĄ LIMIT 150 TYS. ZŁ Nowe limity amortyzacji od 2026 roku. Niskoemisyjne modele Skody dostępne w preferencyjnym […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Skoda-amortyzacja-podatki-65x65.jpg)
![MAZDA: NSA ODRZUCA SKARGĘ KIS – HYBRYDY Z TAŃSZĄ AKCYZĄ Mazda Motor Poland wygrała przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawę dotyczącą obniżonej akcyzy […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Mazda-NSA-65x65.jpg)
![SAMOCHÓD SPROWADZONY Z USA – CZY JEST SIĘ CZEGO BAĆ? O używanych samochodach sprowadzanych w ramach prywatnego importu do Polski z USA […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/02/carVertical-auto-z-USA-65x65.jpg)
![OPEL: PREMIERA SPORTOWYCH MODELI ASTRA GSe I ASTRA SPORTS TOURER GSe Sportowa przyszłość Opla jest elektryczna: hybrydy plug‑in Astra GSe i Astra Sports […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2023/02/Opel-Astra-GSe-i-Astra-Sports-Tourer-GSe-65x65.jpg)
![TEST: CHERY TIGGO 8 – PRZESTRONNY RODZINNY SUV, KTÓRY NIE NADWYRĘŻY PORTFELA Testowaliśmy Chery TIGGO 8 aby sprawdzić, jak duży SUV nowej na polskim […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/11/Chery-TIGGO-8-65x65.jpg)
![TEST: JEEP AVENGER CZYLI MAŁY AMERYKANIN W EUROPEJSKIM WYDANIU Jeep Avenger przebojem wszedł na Europejskie rynki. W październiku łączna sprzedaż przekroczyła […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/01/Jeep-Avenger-test-65x65.jpg)
