Europejski Sojusz Zdrowia Publicznego (EPHA) poinformował, że większość miast w Polsce powinna w odpowiedzi na rosnący poziom zanieczyszczenia powietrza ograniczyć ruch samochodowy.
Stanowisko jest przygotowane w oparciu o szeroko zakrojone nowe badanie na temat środków redukcji zanieczyszczeń transportowych w miastach.
Zobacz także:
Takie działania przyniosą ogromne oszczędności w związku z ograniczeniem kosztów zdrowotnych.
Eliminowanie wysokoemisyjnych pojazdów może ograniczyć szkodliwe zanieczyszczenie pyłem zawieszonym (PM) i tlenkiem azotu (NOx) w miastach powyżej miliona mieszkańców odpowiednio nawet o 23 i 36 proc., prowadząc tym samym do oszczędności nawet ok. 130 mln euro rocznie w ramach zdrowotnych kosztów i innych – wynika z nowego badania wykonanego dla EPHA przez CE Delft.
Naukowcy przyjrzeli się 28 rodzajom środków stosowanych w politykach miejskich wprowadzonych obecnie w wielu miastach na całym świecie, od bezemisyjnych autobusów publicznych po udostępnianie e-hulajnóg, aby ocenić ich wpływ na zmniejszenie PM i NOx w ruchu miejskim.
Według Europejskiej Agencji Środowiska zanieczyszczenie powietrza jest główną przyczyną przedwczesnych zgonów spowodowanych czynnikami środowiskowymi, a miasta ucierpiały najbardziej. WHO twierdzi, że zanieczyszczenie powietrza powoduje choroby, które są powiązane z wyższymi wskaźnikami śmiertelności Covid-19. Ograniczenia pandemiczne nałożone od marca 2020 roku szybko oczyściły powietrze.
Niestety zanieczyszczenie powraca i w niektórych miastach jest teraz gorzej niż przed pandemią. Polska łamie unijne przepisy dotyczące jakości powietrza od 2011 r. Jednocześnie do rządów krajowych ma trafić kwota 672 miliardów euro z unijnego funduszu odbudowy po pandemii, z czego jedna trzecia jest przeznaczona na ekologiczne inwestycje, w tym w obszarze transportu.
Restrykcyjne działania wobec zanieczyszczających pojazdów w miastach takich jak Mediolan, Londyn, Kraków i Ateny miały najlepsze skutki, ograniczając zanieczyszczenie PM i NOx z ruchu samochodowego odpowiednio nawet o 23 i 36 proc., zmniejszając zdrowotne i inne koszty w najbardziej zaludnionych miastach do około 130 milionów euro rocznie. Obciążanie płatnościami wjazdu pojazdów do miast takich jak Londyn, Sztokholm, Göteborg i Mediolan obniżyło PM nawet o 17 proc., a NOx do 12 proc., oszczędzając szacunkowo 95 mln euro w zakresie kosztów społecznych.
Aby działały dobrze, oba rodzaje programów muszą być znacznej wielkości i dobrze nadzorowane. Kamery do skanowania pojazdów i inna infrastruktura sprawiają, że konfiguracja obu systemów jest kosztowna, ale opłaty szybko pokrywają te koszty. Inwestowanie opłat za zanieczyszczenie w bardziej aktywny transport i przestrzeń publiczną poprawia dobrostan i dodatkowo obniża społeczne koszty.
Z drugiej strony zmiana kosztu i dostępności parkingów miejskich jest tania, a ponieważ na zakup pojazdu duży wpływ ma dostępność miejsc parkingowych, narzędzie to jest skuteczne. Naukowcy odkryli, że w nielicznych przypadkach zostało ono użyte celowo do zmniejszenia zanieczyszczenia, osiągając w ten sposób 5-10 proc. redukcji. Rezerwowanie przestrzeni dla rowerzystów i spacerów jest kosztowne, zwłaszcza w gęstych miastach, w porównaniu z niewielkimi korzyściami.
Z kolei według naukowców CE Delft finansowane ze środków publicznych komercyjnych systemów wspólnego korzystania z samochodów, takich jak te w Paryżu, Amsterdamie i Kolonii, w niewielkim stopniu przyczyniło się do zmniejszenia zanieczyszczenia, a w ogóle mają one sens tylko w największych miastach. Mogą również konkurować z transportem publicznym i zwiększać zanieczyszczenie, jeśli używane wspólnie pojazdy są stare.
– Zanieczyszczenie znacznie pogorszyło pandemię, teraz jest to jasne. Wielu z naszych cenionych przyjaciół, krewnych lub współpracowników ma trudności z oddychaniem i pozostają chorzy przez tygodnie lub miesiące. Brudna chmura wisi nad miastami od wielu dziesięcioleci, powodując astmę, choroby serca lub raka płuc. Walcząc z Covid-19 poprzez szczepionki, musimy walczyć z tą chmurą chorób. Ochrona zdrowia ludzi to w istocie jedna zjednoczona walka, a zaniepokojeni obywatele powinni naciskać na prezydentów miast/ burmistrzów, aby odgrywali wiodącą rolę w tej walce. Teraz jest czas dla przywódców miast, aby chwycili obiema rękami tę część środków publicznych, która jest dedykowana na odbudowę z Covid-u, aby rzeczywiście zacząć “budować lepiej”, aby naprawdę poprawić zdrowie ludzi i ich środowiska – powiedział Sascha Marschang, pełniący obowiązki sekretarza generalnego EPHA.
– Społeczność medyczna winna zrozumieć, że zanieczyszczone powietrze wywołuje choroby oraz zaburzenia zdrowotne i, że nie jest to tylko problem dla ekspertów niemedycznych. Jeśli lekarze, pielęgniarki, położne i inni członkowie środowiska medycznego chcą kompleksowo wspierać swoich pacjentów, to ważne by rozpoznawali zniszczenia spowodowane złą jakością powietrza i podejmowali adekwatne działania z tym związane, wywierając nacisk na decydentów. Wszyscy musimy współdziałać na polu walki z zanieczyszczonym powietrzem – skomentował Piotr Popowski, przewodniczący PTPZ.
Prezydenci miast powinni przyjąć szereg środków odpowiednich dla swoich miast, podkreśla EPHA, ze skutecznymi opcjami, dostępnymi bez względu na poziom budżetu.
Dwie trzecie miast łamie normy czystego powietrza ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia, a najbardziej dotknięte są ubogie dzielnice. PM, NO₂ i O₃ powoduje, że prawie 50 000 Polaków umiera przedwcześnie, zgodnie z EOG. Badanie przeprowadzone w 2020 r. dla EPHA wykazało, że brudne powietrze kosztuje Polaków średnio 1632 euro rocznie, głównie w zakresie zdrowia, utraconych dni pracy i przedwczesnej śmierci.
Korzyści wynikające z redukcji zanieczyszczeń są większe w dużych miastach lub w Europie Środkowej i Wschodniej, gdzie zanieczyszczenie jest gorsze.
Zobacz więcej: Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki





![DACIA: NOWY STRIKER ŁĄCZY CECHY SUVA, KOMBI I HATCHBACKA Dacia konsekwentnie realizuje strategię rozwoju zapowiedzianą podczas prezentacji planu do 2030 roku, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Dacia-Striker-65x65.jpg)
![MAZDA: CX-6e Z ZASIĘGIEM DO 484 KM TRAFIA DO PRZEDSPRZEDAŻY Mazda CX-6e to nowy, w pełni elektryczny SUV klasy średniej, który łączy […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/MAZDA-CX-6e-65x65.jpg)
![PIMS: ŚWIATOWY DEBIUT NISSANA NAVARY PRO PHEV I PRIMERY EV Nissan zaprezentował dwa zupełnie nowe modele opracowane w Chinach – pick-upa Navara […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/Nissan-PIMS-65x65.jpg)
![POZNAŃ 2026: JAC POLSKA Z DWOMA PREMIERAMI I PONAD 1100 ZAMÓWIENIAMI JAC Polska zaprezentował podczas targów Motor Show Poznań 2026 jedno z największych […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Poznan-2026-JAC-65x65.jpg)
![RAJD POLSKI 2026: PIĘTNAŚCIE ODCINKÓW SPECJALNYCH O DŁUGOŚCI PONAD 187 KILOMETRÓW Organizatorzy 82. Rajdu Polski opublikowali oficjalne mapy tras czwartej rundy Rajdowych Mistrzostw […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Rajd-Polski-2026-zapowiedz-65x65.jpg)
![RAJD MAŁOPOLSKI: SZEJOWIE ZWYCIĘŻAJĄ PO ZACIĘTEJ WALCE Jarosław i Marcin Szejowie wygrali Valvoline Rajd Małopolski – trzecią rundę sezonu […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Rajd-Malopolski-2026-1-65x65.jpg)
![TOYOTA: WODOROWY DKR GR FC HILUX WYSTARTUJE W RAJDZIE DAKAR 2027 Toyota GAZOO Racing przygotowuje wodorowy samochód z ogniwami paliwowymi do startu w […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/DKR-GR-FC-Hilux-65x65.jpg)
![TOYOTA: WYŚCIGOWY PROTOTYP TR LH2 NA CIEKŁY WODÓR DEBIUTUJE PRZED LE MANS 24H Toyota prezentuje wyścigowy prototyp TR LH2 zasilany ciekłym wodorem podczas tegorocznego tygodnia […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/TOYOTA-TR-LH2-65x65.jpg)
![FORMUŁA 1: SHELL I SCUDERIA FERRARI NADAL CHCĄ WYGRYWAĆ Shell i Scuderia Ferrari przedłużają partnerstwo. Ma ono zaowocować opracowaniem lepszych produktów, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2021/03/Shell-Ferrari1-65x65.jpg)
![FORMUŁA 1: OFICJALNE AUTA MERCEDESA Z NOWYM DESIGNEM Mercedes- AMG Official Safety Car to oficjalny samochód bezpieczeństwa, który obok samochodu […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2021/03/mercedes-f1-safety1-65x65.jpg)
![OPEL: 20 LAT CORSY D OD ECOFLEX DO OPC NÜRBURGRING EDITION Opel Corsa D obchodzi 20. rocznicę rynkowego debiutu, który miał miejsce w […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/Opl-Corsa-D-65x65.jpg)
![MAZDA: MAZDA 787B POWRACA NA TOR LE MANS Z OKAZJI 35. ROCZNICY ZWYCIĘSTWA Mazda 787B, zwycięzca 24-godzinnego wyścigu Le Mans 1991, ponownie pojawi się na […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/Mazda-787B-Le-Mans-65x65.jpg)
![NISSAN: 13 LAT ROZWOJU LEAF-A OCZAMI PIONIERÓW ELEKTROMOBILNOŚCI Od pierwszych eksperymentów z ograniczonym zasięgiem po dalekodystansowe wyprawy przez najbardziej wymagające […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Nissan-LEAF-65x65.jpg)
![MAZDA: MAJÓWKA W STYLU SLOW ROAD BEZ PLANOWANIA I REZERWACJI Mazda zachęca do spontanicznych podróży samochodowych po Polsce w ramach projektu Slow […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/05/Slow-Road-by-Mazda-65x65.jpg)
![YAMAHA: TRACER 7 i TRACER 7 GT NA ROK 2026 ZE SKRZYNIĄ BIEGÓW Y-AMT Modele TRACER 7 i TRACER 7 GT marki Yamaha zawsze oferowały połączenie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Yamaha-TRACER-7-65x65.jpg)
![YAMAHA: PROMOCJA NA WYBRANE MOTOCYKLE I SKUTERY DO KOŃCA STYCZNIA To już ostatnie okazje Yamahy. Popularne modele można znaleźć w niższych cenach […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/01/Yamaha-promocja-65x65.jpg)
![BRACIA SZKOPEK INACZEJ NIŻ BRACIA KLICZKO ALE PO SWÓJ SUKCES Mistrzowie świata w boksie, Władymir i Witalij Kliczko obiecali kiedyś swojej mamie, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2018/05/szkoepk-naszym3-65x65.jpg)
![SMUTNY OKRES CZYLI NIGDY O WAS NIE ZAPOMNIMY Styczeń jest bardzo smutnym miesiącem dla polskich fanów rajdów samochodowych. I nie […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2018/01/odeszli1-65x65.jpg)
![MERCEDES-BENZ: PIĘĆ GWIAZDEK GREEN NCAP DLA ELEKTRYCZNEGO MODELU CLA Nowy Mercedes-Benz CLA 250+ z technologią EQ otrzymał najwyższą ocenę pięciu gwiazdek […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Mercedes-CLA-250-Green-NCAP-65x65.jpg)
![MAZDA: POKŁADOWY SYSTEM WYCHWYTYWANIA CO₂ Z KOLEJNYM PRZEŁOMEM Mazda przeprowadziła kolejny test swojego pokładowego systemu wychwytywania dwutlenku węgla „Mazda Mobile […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/Mazda-system-wychwytywania-CO2-65x65.jpg)
![EURO NCAP: NOWYE BMW IX3 Z MAKSYMALNĄ OCENĄ W TESTACH BEZPIECZEŃSTWA BMW iX3 otrzymało maksymalną ocenę pięciu gwiazdek w najnowszych testach Euro NCAP, […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Euro-NCAP-BMW-iX3-65x65.jpg)
![VOLVO: TYSIĄCE POLAKÓW ODWIEDZIŁO MIASTECZKA BEZPIECZEŃSTWA Tegoroczna edycja programu Volvo For Safety przekroczyła półmetek, gromadząc już niemal 62 […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/Volvo-For-Salety-65x65.jpg)
![FORD: TRANSIT CUSTOM KOMBI OFERUJE MIEJSCE DLA DZIEWIĘCIU OSÓB Ford Transit Custom Kombi pokazuje, że bestsellerowy dostawczy model marki może pełnić […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Ford-Transit-Custom-Kombi-65x65.jpg)
![OPEL: COMBO START DEBIUTUJE JAKO NOWA BAZOWA WERSJA DLA FIRM Opel wprowadza nową wersję modelu Combo skierowaną do klientów biznesowych. Combo Start […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/Opel-Combo-Start-65x65.jpg)
![SAILUN: NOWE OPONY ATREZZO ERANGE I ELITE2 NA SEZON 2026 Marka Sailun przygotowała nowe produkty, które mają wzmocnić jej ofertę na europejskim […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Sailun-Atrezzo-Erange-65x65.jpg)
![CONTINENTAL: CROSSCONTACT A/T² ZAPROJEKTOWANA DO JAZDY W TERENIE I NA ASFALCIE Continental poszerza ofertę opon terenowych o nowy model CrossContact A/T². Opona została […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/Continental-CrossContact-A-T²-65x65.jpg)
![CUPRA: CZYM PRODUCENCI ZASTĄPIĄ SKÓRĘ I ALUMINIUM? Skóra, aluminium i tradycyjne materiały wykończeniowe coraz częściej ustępują miejsca rozwiązaniom wykorzystującym […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/07/CUPRA-materialy-przyszlosci-65x65.jpg)
![BMW: ASYSTENT AUTOSTRADOWY POMÓGŁ KLIENTOM PRZEJECHAĆ 200 MILIONÓW KILOMETRÓW Klienci BMW przejechali już ponad 200 milionów kilometrów z wykorzystaniem Asystenta autostradowego […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2026/06/BMW-asystent-autostradowy-65x65.jpg)
![SKODA: HYBRYDY PLUG-IN ZACHOWAJĄ LIMIT 150 TYS. ZŁ Nowe limity amortyzacji od 2026 roku. Niskoemisyjne modele Skody dostępne w preferencyjnym […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Skoda-amortyzacja-podatki-65x65.jpg)
![MAZDA: NSA ODRZUCA SKARGĘ KIS – HYBRYDY Z TAŃSZĄ AKCYZĄ Mazda Motor Poland wygrała przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawę dotyczącą obniżonej akcyzy […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/10/Mazda-NSA-65x65.jpg)
![SAMOCHÓD SPROWADZONY Z USA – CZY JEST SIĘ CZEGO BAĆ? O używanych samochodach sprowadzanych w ramach prywatnego importu do Polski z USA […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/02/carVertical-auto-z-USA-65x65.jpg)
![OPEL: PREMIERA SPORTOWYCH MODELI ASTRA GSe I ASTRA SPORTS TOURER GSe Sportowa przyszłość Opla jest elektryczna: hybrydy plug‑in Astra GSe i Astra Sports […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2023/02/Opel-Astra-GSe-i-Astra-Sports-Tourer-GSe-65x65.jpg)
![TEST: CHERY TIGGO 8 – PRZESTRONNY RODZINNY SUV, KTÓRY NIE NADWYRĘŻY PORTFELA Testowaliśmy Chery TIGGO 8 aby sprawdzić, jak duży SUV nowej na polskim […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/11/Chery-TIGGO-8-65x65.jpg)
![TEST: JEEP AVENGER CZYLI MAŁY AMERYKANIN W EUROPEJSKIM WYDANIU Jeep Avenger przebojem wszedł na Europejskie rynki. W październiku łączna sprzedaż przekroczyła […]](https://www.newsauto.pl/wp-content/uploads/2025/01/Jeep-Avenger-test-65x65.jpg)
