RAJDOWI MISTRZOWIE DRUGIEGO PLANU

Wyścigi samochodowe mają zawsze dwóch głównych bohaterów – kierowcę oraz jego pojazd. W rajdach dochodzi jeszcze trzeci – pilot. To oni zbierają zasłużone laury, jednak bez zaangażowania sztabu specjalistów ich końcowy sukces nie byłby możliwy.

W świecie, w którym trwa zażarta walka o każdy ułamek sekundy, bardzo często wynik na mecie jest wypadkową umiejętności załogi, sprawności jej zespołu serwisantów, osób przygotowujących auta do rajdowych zmagań oraz producentów poszczególnych podzespołów.

---

RAJDY

SPORT

---

 

Gdy zapada zmrok i kończy się kolejny etap zmagań, gasną kamery, a kierowcy idą spać – jeśli tylko nie ma parku zamkniętego – do akcji wkraczają serwisanci. To od ich sprawności zależy, czy samochód będzie w stanie konkurować z innymi pojazdami lub nawet wyjechać na kolejny odcinek specjalny. Sprawdzony w boju zespół mechaników to jeden z filarów, na których opierają się profesjonalne zespoły rajdowe. W rezultacie to właśnie ich praca niejednokrotnie przesądziła o sukcesie lub porażce danego zawodnika.

– Bardzo często podczas najtrudniejszych rajdów, takich jak Dakar w strefie serwisowej nie ma możliwości czasowych, aby wymienić wszystkie zniszczone lub zbyt mocno wyeksploatowane części. Niejednokrotnie kończyliśmy naszą pracą dosłownie na sekundy przed wyznaczonym w regulaminie terminie. Musimy decydować się na naprawę jednego elementu, kosztem innego i liczyć, że nie spowoduje to defektu auta na kolejnym odcinku specjalnym. Kierowca dowiaduje się o naszych decyzjach przed startem etapu. W rezultacie może on prowadzić samochód w taki sposób, żeby mocno zużyte części były w jak najmniejszym stopniu narażone na kolejne uszkodzenia – powiedział Paweł Paź, mechanik rajdowy od 16 lat pracujący z Krzysztofem Hołowczycem, który w Baja Poland wystartował w barwach marki Breck.

Za serwisantami najlepszych kierowców wyścigowych stoją lata doświadczenia oraz doskonała znajomość indywidualnych preferencji zawodnika. Wielokrotnie, wspólnie uczą się od podszewki nowych pojazdów oraz uczestniczą w testach i szkoleniach przeprowadzanych przez zespoły przygotowujące samochody do rajdów. Jednocześnie, tak samo jak kierowcy, muszą być oni przygotowani na trudy ekstremalnych zmagań, których można doświadczyć, np. podczas Dakaru.

– Mechanicy, którzy starają się o dołączenie do zespołu muszą przejść szereg testów praktycznych. Ich finalnym etapem jest zazwyczaj rajd w Maroku, gdzie warunki są bardzo zbliżone do Dakaru. Dopiero potem mamy pełnię obrazu na temat danej osoby, jednak nawet przejście tej próby nie jest 100-procentową gwarancją. Pamiętam sytuację z Rajdu Dakar, gdy jeden z punktów serwisowych rozstawiony był na płaskowyżu na wysokości ponad 4000 m n.p.m. Co chwila przechodziła burza piaskowa. Niestety około 25-30 procent członków naszej załogi musiało zjechać busami niżej, żeby nie skończyć przedwcześnie zmagań – wspomina Paweł Paź.

Podobne tylko na pierwszy rzut oka

Samochody, którymi startują w rajdach terenowych najlepsi kierowcy, to wyjątkowe konstrukcje, mimo pewnych podobieństw w wyglądzie zewnętrznym, niemające praktycznie nic wspólnego z samochodami na co dzień poruszającymi się po drogach. Wszystkie montowane w nich części przechodzą szczegółowe testy i w ich doborze nie ma żadnego przypadku. Przygotowaniem tych wyjątkowych pojazdów zajmują się wyspecjalizowane firmy, takie jak np. niemiecki X-Raid. To właśnie ten zespół dostarczył samochód, którym Krzysztof Hołowczyc startował w ostatnich edycjach Rajdu Dakar lub Baja Poland.

– Testy aut startujących w rajdach terenowych charakteryzują się znacznie dłuższym czasem trwania niż np. w przypadku samochodów klasy WRC. Wynika to zupełnie z innej specyfiki zawodów. W pierwszych liczy się przede wszystkim wytrzymałość, w drugich dynamika. Jednocześnie wykwalifikowany mechanik musi spędzić mniej więcej rok na poznawaniu tajników takiego auta jak MINI All4 Racing, żeby móc sprawnie i rzetelnie rozpocząć wykonywanie w nim napraw na punktach serwisowych w trakcie rajdów – wyjaśnia Paweł Paź, który niejednokrotnie towarzyszył Krzysztofowi Hołowczycowi w czasie jego zmagań na Dakarze.

Części robione na zamówienie

Części montowane w pojazdach, takich jak MINI All4 Racing są przystosowane do pracy w najbardziej ekstremalnych warunkach. Przykładowo układ hamulcowy musi wspierać kierowcę podczas pokonywania 500-kilometrowych odcinków specjalnych, blisko 2 tonowym autem o ogromnym momencie obrotowym, w tempie zbliżonym do rajdów WRC. W rezultacie tylne zaciski hamulcowe posiadają swój niezależny, zaawansowany system chłodzenia. Większość tego rodzaju elementów jest robiona specjalnie na zamówienie.

– Producenci wytwarzający części samochodowe dla aut wyczynowych są w stanie zaproponować kierowcy rajdowemu produkt precyzyjnie dopasowany do jego stylu jazdy. Jest to możliwe, gdyż na laboratoryjnych stanowiskach badawczych można w sposób niemal idealny odwzorować jego indywidualne preferencje związane, np. z opóźnianiem hamowania – mówi Tomasz Orłowski, szef Działu Badań i Rozwoju Lumag, producenta klocków hamulcowych Breck.