MERCEDES: PREMIERA INTELIGENTNEGO TEMPOMATU

Rynkowa premiera Predictive Powertrain Control w sierpniu 2012 roku to kolejny krok Mercedes-Benz w kierunku zwiększenia wydajności i komfortu kierowcy. “Przewidujący” tempomat z wyprzedzeniem wykorzystuje dane topograficzne trasy.

Tym samym zapobiega ograniczeniom, którymi cechują się konwencjonalne systemy utrzymywania prędkości. Przykładowo, nie są one w stanie odróżnić wzniesień – naturalnych przeciwników szybkiej i ekonomicznej jazdy ciężarówką – od płaskich odcinków drogi. Dla Predictive Powertrain Control to żaden problem.

---

Zobacz także:
UŻYTKOWE

---

System Predictive Powertrain Control od Mercedes-Benz to pierwszy na świecie automatyczny system utrzymywania prędkości, który steruje zmianą biegów. Jego pierwsza odsłona – jeszcze bez kontrolowania zmiany biegów – została wprowadzona w ostatnich latach do północnoamerykańskiej oferty ciężarówek marki Freightliner, należącej do Daimler Trucks.

Debiutujący w 2009 roku system znany pod nazwą Predictive Cruise Control stał się pierwszym na świecie tempomatem z możliwością przewidywania, wykorzystującym dane geodezyjne i pozycjonowanie pojazdu w oparciu o sygnał GPS.

Główne założenia “przewidującego” tempomatu Daimler zaprezentował międzynarodowej prasie po raz pierwszy w 2005 roku podczas imprezy “Papenburg Technology Days”. Opracowany na ich podstawie system Freightlinera został następnie udoskonalony przez Mercedes-Benz i zintegrowany z układem zmiany biegów. Tak powstał Predictive Powertrain Control.

Niższe zużycie paliwa

Nowy system Mercedes-Benz został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o efektywnym pokonywaniu wzniesień i zjazdów. Predictive Powertrain Control zamienia nieodłączone wady klasycznego tempomatu na wymierne korzyści: ciężarówki dalekobieżne, takie jak nowy Actros 1845 BlueTec 6 z pełnym ładunkiem, pokonują długie dystanse na trasach o umiarkowanym zróżnicowaniu terenu, zużywając do 3 proc. paliwa mniej od pojazdów wyposażonych w tradycyjny tempomat.

W teście porównawczym na standardowych, dalekich trasach, takich jak Stuttgart- Hamburg- Stuttgart, docenia się również łatwość użytkowania systemu. Wystarczy krótkie wprowadzenie do obsługi funkcji inteligentnego tempomatu.

Technologia Predictive Powertrain Control pozwala systemom zainstalowanym w pojeździe na wykorzystywanie danych z zewnętrznych źródeł i wzajemne powiązania pomiędzy inteligentnymi systemami kontroli silnika oraz skrzyni z parametrami, które dotychczas całkowicie podlegały stylowi jazdy kierowcy.

Zasady pokonywania wzniesień nie są tajemnicą dla profesjonalistów. Pierwsza z nich mówi, by zdjąć nogę z gazu przed wierzchołkiem wzniesienia, co pozwala na znaczące oszczędności paliwa i wiąże się z jedynie niewielką stratą czasu. Inna nakazuje przyspieszyć odpowiednio wcześniej przed dojechaniem do wzniesienia, i pozwala uniknąć zmiany biegu podczas dojeżdżania do wierzchołka. Efekt? Niższe zużycie oleju napędowego i krótsza podróż.

Zawsze gotowy do pracy

System Predictive Powertrain Control jest zawsze gotowy do akcji. Gromadzi on dane niezbędne do oszczędnej jazdy – dzięki informacjom o topografii terenu “wie” niemal wszystko o wzniesieniach i zjazdach na drodze. Stopień pokrycia map z trasami międzynarodowymi w krajach Europy Środkowej, także w Polsce, wynosi praktycznie 100 proc. Pozycja pojazdu jest precyzyjnie ustalona za pomocą sygnału GPS.

Ponadto układ może – w zależności od konfiguracji – interweniować w centralnej jednostce sterującej zmianą biegów. Oznacza to, że potrafi wywołać zmianę przełożenia, bazując na optymalnych informacjach o trasie. Dodatkowo, system zwiększa stopień optymalizacji oszczędzającej paliwo technologii EcoRoll.

Dane z wnętrza i z otoczenia

System korzysta z danych wejściowych profilu drogi przed pojazdem i jego aktualnej pozycji zgodnie z sygnałem GPS. W odniesieniu do ciężarówki ustalane są: masa, prędkość, obroty silnika i aktualne przełożenie skrzyni PowerShift. Istotną wartością docelową jest prędkość przejazdu, ustawiana przez kierowcę za pośrednictwem przełączników na kierownicy.

Przewidujący tempomat wykorzystuje powyższe dane do kontroli przyspieszenia, hamowania i pracy skrzyni biegów. Oczywiście kierowca zachowuje pełną kontrolę nad pojazdem – w odniesieniu do bezpieczeństwa pojazdu i ruchu drogowego opcjonalny aktywny tempomat oraz automatyczna funkcja awaryjnego hamowania Active Brake Assist nadal działają z wyższym priorytetem od Predictive Powertrain Control.

Wykorzystując zaprogramowane informacje z uwzględnieniem masy pojazdu, kontroler prędkości reaguje odpowiednio na wzniesienia i zjazdy. Na górzystym terenie, który stanowi znaczną część europejskiej sieci drogowej, jedynym zadaniem kierowcy jest ustawienie docelowej prędkości i tzw. “histerezy tempomatu”. Decyduje ona o indywidualnej maksymalnej prędkości podczas zjazdu i nie różni się od funkcji standardowego tempomatu.

Kolejną zmienną jest minimalna prędkość poniżej regularnej prędkości jazdy, używana do ustalenia zakresu, który w odpowiednich okolicznościach pozwala systemowi uzyskać oszczędność paliwa poprzez zmniejszenie szybkości. Przykładem jest wjazd na łagodne wzniesienie, zidentyfikowane jako możliwe do pokonania w obecnej konfiguracji pojazdu o nominalnej mocy i masie całkowitej na najwyższym biegu bez zmniejszania prędkości poniżej dolnej granicy.

Jeśli, na przykład, moment obrotowy silnika jest wystarczający do utrzymania zadanej prędkości, Predictive Powertrain Control wykorzystuje korzystną sytuację jeszcze przed osiągnięciem wierzchołka wzniesienia – na podstawie informacji o drodze uwzględnia późniejszy zjazd i ogranicza wcześniej moment obrotowy silnika, a ciężarówka zjeżdża w dół, nie zużywając paliwa.

Podczas pokonywania łagodnego nachylenia interwencja systemu może dotyczyć również skrzyni biegów. Przykładowo, funkcja EcoRoll może zostać aktywowana znacznie wcześniej. Pozwala ona ograniczyć czas jazdy i dystans pokonany pod obciążeniem przy stałej prędkości.

Predictive Powertrain Control pomaga również w pokonywaniu stromych wzniesień. W takich przypadkach wytyczne w zakresie efektywnego transportu skłaniają kierowcę do zwiększenia prędkości pojazdu ponad ustaloną na tempomacie jeszcze przed osiągnięciem wierzchołka. Celem jest tu zwiększenie energii kinetycznej ciężarówki i uniknięcie późniejszej zbędnej zmiany biegu na wzniesieniu. Ciężarówka samodzielnie zwiększa prędkość powyżej zadanego ustawienia przed dotarciem do stóp wzniesienia, by stawić mu czoła z dodatkowym momentem na dwunastym biegu.

Dzięki danym na temat topografii terenu system jest w stanie działać z wyprzedzeniem, a nie tylko reagować i wcześniej zredukować o jeden bieg lub, zależnie od warunków, wykonać nieco później podwójną redukcję.

Z kolei podczas zjazdów prędkość obrotowa silnika może zostać zredukowana w celu ograniczenia zużycia paliwa poprzez wcześniejszą pojedynczą lub podwójną zmianę biegu.

Zależnie od wybranego trybu skrzyni (standard, economy lub power) Predictive Powertrain Control wykorzystuje zróżnicowane parametry. Dla przykładu, dolny limit prędkości może być ustawiony w przedziale od 0 do 10 km/h, a w programie ekonomicznym waha się od 3 do 10 km/h. “Przewidujące” zwiększenie prędkości w trakcie zjazdu ograniczone jest do 4 km/h w trybie standardowym, a w trybie power – do 6 km/h ponad zadane ustawienie. W obu przypadkach maksymalna prędkość zjazdu zdefiniowana indywidualnie przez kierowcę stanowi maksymalną górną granicę.