FORD: 4×4 POZA ASFALTEM. ZASADY, KTÓRE WARTO ZNAĆ

Jazda poza asfaltem wymaga czegoś więcej niż samochodu z napędem 4×4.

Łukasz Wiśniewski z ERROR4x4 wskazuje zasady, które pomagają bezpiecznie wykorzystać możliwości auta w terenie.


Zobacz także:

GWM: NOWY DIESEL 3.0 TRAFIA DO CANNON ALPHA I TANK 500
 

ROZMAITOŚCI


 
Historia Łukasza Wiśniewskiego z off-roadem zaczęła się od potrzeby docierania do miejsc położonych poza utwardzonymi drogami. Z czasem kolejne wyprawy przerodziły się w działalność ERROR4x4, które obecnie organizuje szkolenia, rajdy, eventy i kilkudniowe ekspedycje zagraniczne, między innymi na Bałkanach.

W flocie zespołu znajduje się wiele samochodów 4×4, w tym dwa Fordy Rangery, z których jeden to Ranger Raptor.

„Zawsze pociągała mnie wolność, jaką daje podróżowanie, spanie w samochodzie, biwak z dala od miasta i docieranie do miejsc, których nie widać z głównej drogi. Samochód miał pozwalać jechać dalej nie po to, żeby pokonywać teren dla samego jego pokonywania, ale żeby dzięki niemu zobaczyć więcej. Dość szybko zwykły samochód pokazał swoje granice. Pojawiła się więc pierwsza terenówka, a razem z nią świadomość, że posiadanie samochodu 4×4 i umiejętność korzystania z jego możliwości to dwie zupełnie różne rzeczy” – powiedział Łukasz Wiśniewski z ERROR4x4.

Szkolenie nie polega na sprawdzaniu granic samochodu

Jednym z pierwszych etapów nauki Wiśniewskiego był udział w komercyjnym wyjeździe terenowym. Zebrane później doświadczenia doprowadziły go do wniosku, że szkolenie off-roadowe nie powinno polegać na doprowadzaniu samochodu i kierowcy do granic możliwości.

Znacznie ważniejsze jest nauczenie się wyboru właściwego toru jazdy, ograniczania ryzyka uszkodzenia samochodu i podejmowania świadomych decyzji. Dotyczy to zarówno wymagających wypraw, jak i zwykłego zjazdu z asfaltu podczas weekendowego wyjazdu.

„Dzisiaj nasza flota to wiele samochodów 4×4. Każdy z nich ma inny charakter, inne możliwości i trochę inne zadanie. W naszej ekipie są dwa Fordy Rangery. Jeden z nich zdecydowanie wyróżnia się spośród wszystkich naszych samochodów. To Ranger Raptor, który z czasem stał się nie tylko jednym z najczęściej używanych przez nas aut, ale też samochodem, który bardzo dobrze pokazuje nasze podejście do 4×4. Bo mimo swoich ogromnych możliwości terenowych nadal pozostaje autem, którym można przeżyć cały dzień poza asfaltem, a następnego ranka po prostu pojechać do pracy” – podkreśla Łukasz Wiśniewski z ERROR4x4.

Kontrola samochodu jeszcze przed zjazdem z asfaltu

Przygotowanie do jazdy terenowej warto rozpocząć od podstawowej kontroli auta. Należy sprawdzić stan i ciśnienie opon, w tym koła zapasowego, poziom płynów eksploatacyjnych oraz upewnić się, że pod samochodem nie ma śladów wycieków.

Warto również skontrolować podwozie, poznać położenie fabrycznych punktów holowniczych i upewnić się, że na pokładzie znajdują się odpowiedni lewarek oraz klucz do kół.

Istotnym elementem przygotowania może być także zmniejszenie ciśnienia w oponach. Większa powierzchnia styku z podłożem poprawia przyczepność na piasku, błocie i kamieniach. W materiale jako orientacyjny zakres dla jazdy terenowej podano około 1,4–1,8 bara, przy czym zawsze należy stosować się do zaleceń producenta samochodu i opon.

Zbyt niskie ciśnienie może doprowadzić do zsunięcia opony z obręczy. Przed powrotem na asfalt trzeba natomiast przywrócić właściwą wartość, dlatego przydatnym wyposażeniem podczas wyprawy jest przenośny kompresor.

Najpierw poznaj ograniczenia własnego auta

Przed pokonaniem trudniejszej trasy kierowca powinien znać prześwit, kąty natarcia i zejścia oraz maksymalną głębokość brodzenia swojego samochodu. Istotna jest również wiedza o położeniu najniższych i najbardziej narażonych części podwozia.

Parametry te mogą różnić się zależnie od modelu, wersji, zastosowanych opon czy obciążenia, dlatego punktem odniesienia powinna być instrukcja konkretnego pojazdu.

Szczególnej ostrożności wymaga pokonywanie wody. Przed wjazdem należy ocenić jej głębokość, siłę nurtu oraz wybrać bezpieczne miejsce wjazdu i wyjazdu. Po rozpoczęciu przeprawy najlepiej utrzymywać niewielką i równą prędkość, unikając gwałtownego przyspieszania, hamowania oraz zatrzymywania samochodu.

Nie należy przekraczać maksymalnej głębokości brodzenia określonej przez producenta. Warunki trzeba też każdorazowo oceniać na miejscu, ponieważ poziom i charakter przeprawy mogą zmienić się po opadach lub wezbraniu wody.

Tryby 4H i 4L mogą ułatwić pokonywanie przeszkód

W trudniejszych warunkach warto wykorzystywać systemy terenowe samochodu zgodnie z instrukcją obsługi. W zależności od modelu mogą to być między innymi tryby 4H i 4L, kontrola zjazdu czy rozwiązania zwiększające możliwości pracy zawieszenia.

W odpowiednio wyposażonym Fordzie Bronco funkcja Trail Turn Assist przyhamowuje wewnętrzne tylne koło, wykorzystując je jako punkt obrotu i zmniejszając promień skrętu. Przydatne podczas powolnego pokonywania skał może być również rozłączanie stabilizatora, pozwalające kołom na bardziej niezależną pracę. W materiale wskazano korzystanie z tej funkcji przy napędzie 4H lub 4L i prędkości poniżej około 32 km/h.

Na piasku liczy się płynność, w trasę lepiej ruszać w dwa auta

Na luźnym podłożu kluczowe jest utrzymywanie płynności. Gwałtowne zwolnienie lub zatrzymanie może spowodować zagłębianie się kół w piasku, dlatego pomocne jest utrzymywanie stałej, kontrolowanej prędkości.

ERROR4x4 zaleca również, aby w trudniejszy teren nie wyruszać samotnie. Drugi samochód może pomóc w razie zakopania, awarii lub uszkodzenia pojazdu, a także pozwolić na wykorzystanie liny czy wyciągarki.

Na szlaku trzeba zwracać uwagę na innych użytkowników. Na stromym odcinku pierwszeństwo powinien mieć pojazd jadący pod górę, natomiast kierowca zjeżdżający powinien znaleźć bezpieczne miejsce umożliwiające przejazd.

Równie ważne jest poruszanie się wyłącznie po trasach, na których jazda jest dozwolona, oraz pozostawienie terenu w takim stanie, w jakim się go zastało. W przypadku niektórych obszarów, takich jak wskazane w materiale Pustynia Błędowska i Siedlecka, legalny wjazd wymaga wcześniejszego uzyskania odpowiednich zgód.

W praktyce skuteczna jazda off-road opiera się przede wszystkim na przygotowaniu, znajomości możliwości samochodu i odpowiednim dostosowaniu techniki do warunków. W terenie kontrola i rozsądek mają większe znaczenie niż sama prędkość.

Czytaj także: